Installatieoverzicht Waywar Lines. Consent Not To Be A Single Being, Stedelijk Museum Amsterdam, 2026. Foto: Gert Jan van Rooij.
Op 13 mei 2025 is bekend gemaakt dat de ABN AMRO Kunstprijs 2025 is gewonnen door Ivna Esajas. De jury ziet in Esajas een gedreven kunstenaar die haar eigen pad volgt en op de grens van teken- en schilderkunst een eigen en zeer intrigerende wereld schept. Op een poëtische en speelse manier roept ze vragen op over onze verbinding met elkaar en de geschiedenis.
Balans, saamhorigheid en frictie
De jury is enthousiast over Esajas’ rijke en oorspronkelijke beeldtaal, die zowel teer en subtiel is als krachtig en overtuigend. In heldere, elegante lijnen en mat-transparante kleurvlakken creëert ze scenes waarin alles gelijkwaardig lijkt en in elkaar overvloeit en waarin niets zonder elkaar lijkt te kunnen bestaan. Het spel tussen voor- en achtergrond en tussen figuren, verhalen en tijden symboliseert het zoeken naar een balans tussen saamhorigheid en frictie die de kern van haar werk uitmaakt. Daarin probeert Esajas zich te verbinden met tradities, de (kunst)geschiedenis en verhalen over de zwarte gemeenschap en cultuur.
Afgewogen en intuïtief
De scenes die Esajas verbeeldt zijn bedrieglijk eenvoudig: figuren grijpen in elkaar en zijn met elkaar verstrengeld, waardoor het perspectief voortdurend kantelt. Daardoor houdt ze je blik gevangen. Haar intuïtieve en bijna zorgvuldig afgewogen spontaniteit is voelbaar en ziet de jury terug in haar hele werkwijze. "Between holding on and letting go" – een citaat van James Baldwin, die voor Esajas een belangrijke inspiratiebron is – duidt zowel op de emotionele wisselwerking tussen loslaten en vasthouden, als op haar werkproces: in het spanningsveld tussen sturing en toeval ontstaan beelden die ook voor Esajas zelf verrassend zijn. De jury bewondert ook gelaagdheid van haar werk: daarmee roept ze, zonder vingerwijzingen te geven, vragen op over hoe we ons als mensen in de steeds individualistischere samenleving tot elkaar en de geschiedenis verhouden.
Uit het juryrapport
Danila Cahen, curator ABN AMRO Kunstcollectie en jurylid van de ABN AMRO Kunstprijs: “Het werk van Esajas is uniek. Ze volgt haar eigen weg, los van modes, conventies en de tijdgeest. Ze wordt geïnspireerd door mythes en persoonlijke verhalen, zwart feminisme, sciencefiction, literatuur en het dagelijks leven. Vanuit die mengeling van invloeden bouwt ze een universum dat voortdurend in beweging is, maar altijd in balans." Lees het volledige juryrapport hier.
De jury van de dertiende editie van de ABN AMRO Kunstprijs bestond uit Danila Cahen (curator ABN AMRO Kunstcollectie), Natasja Kensmil (beeldend kunstenaar), Erica Kostelijk (directeur Transaction Banking ABN AMRO), Emily Pethick (directeur Rijksakademie, Amsterdam), Rein Wolfs (directeur Stedelijk Museum Amsterdam).
Wayward Lines. Consent Not To Be a Single Being - Stedelijk Museum Amsterdam
Als onderdeel van de prijs presenteerde Ivna Esajas van 7 maart t/m 7 juni 2026 in het Stedelijk Museum Amsterdam de tentoonstelling Wayward Lines. Consent Not To Be a Single Being. Voor dit project nodigde zij kunstenaars Siomara Ratna van Bochove, Sondi Rumohr en Jaasir Linger uit om een bijdrage te leveren aan de tentoonstelling.
Wisselwerking en gelijkwaardigheid
Het werk van Ivna Esajas beweegt zich op het grensvlak van teken- en schilderkunst. Haar figuren lopen in elkaar over en vormen tijdelijke verbanden die zowel kwetsbaar als veerkrachtig zijn. Op poëtische en speelse wijze roept zij vragen op over onze onderlinge verbondenheid en onze relatie tot de geschiedenis. Die aandacht voor collectiviteit vormt ook de basis van dit project. Vanuit haar praktijk — waarin perspectieven voortdurend in elkaar grijpen — ontstond het idee, om de tentoonstelling als een ‘call-and-response’ te ontwikkelen, een concept gebaseerd op onderlinge wisselwerking, waaraan verschillende makers elk vanuit hun eigen praktijk bijdragen.
Wayward Lines brengt werken samen die putten uit familiegeschiedenissen, persoonlijke ervaringen en culturele tradities, en is opgebouwd als een LP, met als kant A Consent Not To Be a Single Being en als kant B Wayward Lines; in beide zalen wordt het gezamenlijke auteur- en eigenaarschap bevraagd. In de wisselwerking tussen de werken ontstaat ruimte voor uiteenlopende perspectieven op hoe Zwart-zijn wordt ervaren—geworteld in het alledaagse en in intergenerationele kennis—en steeds opnieuw gevormd door de context waarin het wordt geleefd. Zo ontstaat een presentatie waarin werken en verhalen elkaar spiegelen, aanvullen en bevragen. De tentoonstelling is samengesteld door curator Amal Alhaag.
Over de ABN AMRO Kunstprijs
De ABN AMRO Kunstprijs stimuleert sinds 2004 veelbelovende kunstenaars in hun ontwikkeling, en brengt hun werk naar een zo groot mogelijk publiek. De prijs wordt voor de twaalfde keer uitgereikt en richt zich vanaf deze editie op het stimuleren van vrouwelijk talent in ontwikkeling in Nederland. Daarmee vinden ABN AMRO en het Stedelijk Museum zich in de gedeelde missie om gelijkheid en inclusie in de kunstsector te bevorderen. Met de Kunstprijs wil de bank veelbelovende kunstenaars een podium geven om een zo groot mogelijk publiek te bereiken, steun in de rug te bieden, en het begin mogelijk maken: van experiment, innovatie tot nieuwe stappen in een carrière. De prijs omvat een tentoonstelling in het Stedelijk Museum Amsterdam, een tweede tentoonstelling in de ABN AMRO Kunstruimte op het hoofdkantoor aan de Zuidas, een door Irma Boom ontworpen publicatie en een geldbedrag van € 10.000. Tevens wordt werk van de winnaar aangekocht voor de ABN AMRO Kunstcollectie.